Littérature

60vet kronikenn… Tri-ugent kronikenn a garantez evit Gwalarn. Ma fal a oa uvel, evel m’eo uvel danvez ar c’hronikennoù-mañ : rannañ gant an dud ma flijadur o lenn, oc’h adlenn skridoù Gwalarn. Plijadur o lenn. Ya, met ivez, en tu-hont da gement-se, klask kompren petra eo al lennegezh-se hag a ra zo ac’hanomp-ni, brezhonegerezed ha brezhonegerien, bras ha munut, en dez a hiziv. Trugarekaat d’am lennerien, trugarekaat evit o evezhiadennoù, o respontoù, o selloù karantezus. Trugarekaat da Iwan,...

Roparz Hemon, Guy Étienne, Aldous Huxley, Jim Morrisson ha William Blake (1757-1827), pebezh casting, Salver ! Troellenniñ, mont-dont, amprestañ-prestañ en kaoter virvidik lennegezh republik ar bed, ul lennegezh douget gant sonerezh lañsus The Doors, douget gant mouezh hud Jim Morrisson. The Doors o devoa dimezet lennegezh ha sonerezh rock, blues and so on.

« Lamm ha stroñs ha lusk ha stirlink an houarnaj hag ar rodoù, leñv ar c’hoadaj, taolioù-skourjez ar gouleier er broioù bras dianav evel un aveler o tigeriñ hag o serriñ en deñvalijenn du dall, dir an div roudenn hent-houarn evel an tonkadur dindanon, hag ar c’housked o tont, o tont, hag o tec’hout bepred gant c’hwezh ar peg hag ar blev, heug ha doñjer ha pep nervenn antellet betek regiñ, hag ar gleuzeur-seen trepas, didruez em lagad. Beaj-noz : anhun. »

Me gav din em boa skrivet kement-mañ c’hoazh : ur wezhig bennaket e vo mat dimp klask goût petra oa levraoueg skrivagnerien Gwalarn. Aet an amzer hebiou, aet ar reuz ivez, lod levraouegoù preizhet divezh zoken… Ne vern, rak a-dreuz o skridoù… Nann, nann ! A-dreuz awen o skridoù kentoc’h, e c’hallomp lakaat muzul d’o anaoudegezh eus lennegezh ar bed. O c’hounnar o lakae da lenn, da adlenn, da zeskiñ dre’n eñvor oberennoù a oa skrivet en yezhoù na oant ket o hini. Spagnoleg, saozneg, alamaneg,...

Explicit. Excipit, eme lod, evel heklev d’an Incipit. Treiñ ar bajenn, klozañ al levr. Parañ hon selloù war-du un dremmwel n’eus nemet pep hini ac’hanomp o c’hoût war-du pelec’h emañ o skeiñ. Explicit liber eme ar venec’h wezhall, eme ar gopierien feal.. pe amfeal, ne vern, pan oant oc’h echuiñ o skridoù. Hon Loeiz, Loeiz Pelleter, Dom Loeiz mar plij, deuet eus broioù kaeek ar Mañs dindan an aezhenn o plavañ war glannoù al Liger ha kavet gwelloc’h repuiñ en ur penn ar bed bennaket, en devoa...

Gwalarn, lec’h ma timez hon lennegezh vrezhoneg gant he stummoù liesseurt. Moarvat eo ar varzhoniezh an elfenn bennañ. An danevelliñ en devoa e lec’h ivez. Met, ken skoet ma oa bet gwalarniz yaouank gant an dister ma oa ar varzhoniezh kent o donedigezh… Ken emskiantek all ma oant o welet er varzhoniezh banniel kentañ hon lennegezh : marteze, en un doare diemskiant ha c’hoazh n’eo ket ken sur a se, e welent sklaer eo ar varzhoniezh hag a chom pan varv pep tra. Ar varzhoniezh a dreuz an...

« Ma’z eo bet unton hol lennegezh dre ar stumm, ez eo bet ken unton all dre an awen. Ul lennegezh a relijion ez eo, evel n’eus hini all ebet marteze er bed a-bezh : en aridennad hir-spontus a werzennoù mat pe fall a zo bet legadet deomp gant hor misterourien ha kantikerien a bep eskopti e klaskfed en aner dek poz awenet gant kened ar maezioù, kan al laboused, pe ur soñj lik all bennak dizañjer a seurt-se. En enep : zoken pa fell d’ar barzh komz eus joa an natur, ne gavo keñveriadur nemet gant...

Er sizhun all ec’h ae kuit trumm ur mignon bras d’ar vugale ha d’o yezh. Loic Corlouer a oa emellet da vat en digoradur skol Diwan Landreger, unan eus e hunvreoù evel ma oa unan eus hunvreoù meur a Dregeriad all ivez. Un hunvre a-stroll. Loic zo aet kuit trumm, eñ hag a ouie mat pegen pouezus eo kemer perzh en obererezh ar yezh. E oa ezel oberiant eus Roc’h Diwan. Gant sikour Roc’h Diwan an hini eo e oa bet tu da zigeriñ ar skol. En dibenn-sizhun-mañ e oa bet dalc’het KêrArzoù kentañ : ur...

Rozenn Ronsard troet kaer gant Frañsez Vallée. Ur Rozenn all gant ur barzh dianav. Sed aze rozennoù hag a ra vad dimp. N’int ket rozennoù ar preder, tamm pe nebeut. Nemet war an amzer o vont, o vont, hep na c’hallfemp ober seurt. Rozennoù frondus en ul liorzh tost d’hon c’halon. Liv, frond ha kened a viromp diouzh ar rozennoù. Unan zo tost d’am c’halon. Degas a ra soñj din eus un amzer bet, met bet gant unan ha n’eo ket me. Ma mamm-gozh Trogeri a lâran. Anna, distagit añnañ mar plij !

Barzhoniezh ha sonerezh.« Pinvidikaet ar varzhoniezh gras d’ar sonerezh, un doare d’he embann ivez. Ober gant meur a zoare ezteurel pe disklêriañ zo aezetaat an degemer anezhi. Ar pep gwellañ eo bodañ sonerezh, skrid ha skeudenn. Neuze e c’hall an dud kompren ha degemer ar stumm arz-se hep deskadurezh arbennik ha hep displegadenn ouzhpenn. (…) Ouzhpenn, e soñj din em eus ur roll pedagogel abalamour d’am micher : ma labour zo da gemer plas un deskadurezh vresk ha da sevel un doare adskol. Evit...