Pennadoù nevez

  • Kronikenn 149: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (23)
    Kronikenn 149: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (23)

    paou, po-. A-douez ar gerioù kozh da dermeniñ lodennoù eus tiriad hon bro ez eus unan, kollet e ster melestradurel hag istorel, un disterañ, ha chomet bev koulskoude. Ar ger paou (po- pan vez prokliteg) hag a oa pou en henvrezhoneg, evel en hengerneveureg, zo lakaet da zont eus al latin pāgus ha troet evel-se ivez. E teuje eus ar ger pagus, n’eus den o tislâret ar fedoù, met, sur a-walc’h zo bet ur stumm-etre da lakaat pāgus da vont da pou.

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 148: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (22)
    Kronikenn 148: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (22)

    bro. Ma zo ur ger arouezel hag arouezius en hon yezh eo ar ger bro. Gant hennezh e c’hallomp boulc’hañ ur veaj frouezhus a-dreuz an termenoù da reiñ dimp petra eo struktur tiriad hon bro, ha se abaoe an amzerioù koshañ. Ar ger bro en deus ivez un istor kemplezh ha hir. Herie an dez e talvez kement ha « pays » (ha n’eo ket rouantelezh pe impalaourieh pe republik pe reich zoken, rak ar re-seoù zo war dachenn an termeniñ politikel, istorel, ideologel, holl termenoù subjektivel en istor, istor...

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 147: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (21)
    Kronikenn 147: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (21)

    kozh & kozh-, -kozh. Un termen, ur ger o tougen meur a garg en hon yezh hag en he istor. Krogomp gant an istor marteze. Kozh zo anavezet en teir yezh keltiek gant ar memes ster « vieux ». Teir yezh, da lâret eo ar brezhoneg hag ar c’herneveureg, div yezh vev, hag ar galianeg, ur yezh aet pell zo. M’hoc’h eus soñj eus teorienn an holladoù, un deorienn he devoa hon lakaet da gaout hurlinkoù dre ma ne gomprenemp seurt en teoriennoù matematik nevez-se, er penn-kentañ. Daoust pe zaoust e kavan...

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 146: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (20)
    Kronikenn 146: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (20)

    hen-. Bed ar protiklegoù en lec’hanvadurezh Breizh zo ur bed ec’hon… Sede, hen- unan eus an elfennoù proklitek puilh en hon lec’hanvadurezh. Hen- evel prokliteg zo anavezet en anvioù parrouzioù evel Henbont (hen + pont) pe evel Hengoad (hen + koad). Gant an div skouer-mañ e komprener ez eus ur blotadur goude hen-. 

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 145: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (19)
    Kronikenn 145: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (19)

    bod. Sede un termen all, merker identelezh struktur hon bro ivez. Kroget e vo, evit ur wezh, gant e implij evel ger dizalc’h. Bod a droer peurliesañ « résidence, lec’h da chom, da vezañ ». Un istor hir ha kemplezh zo mui pe vui gant ar ger avat. A-raok mont pelloc’h eo mat reiñ da c’hoût eus pelec’h e teu. An etimologiezh a lak anezhañ en darempred gant an anv-verb bout « bezañ » hag a oa bot en henvrezhoneg, dre ur wrizienn *butā. Ar stumm bezañ, evel a ouzomp, zo nevesoc’h evit ar stumm...

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 144: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (18)
    Kronikenn 144: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (18)

    log. Re alies skrivet lok, met en gaou evel ma vo gwelet. Ar ger zo bet kemeret digant al latin locus « lec’h », gant ar memes ster met ivez, diwezhatoc’h, gant sterioù ispisial all evel « lec’h sakr » hag enur mod gant ar ster « sant », ar pezh a vo gwelet ivez. Loc eo stumm ar ger kavet en henvrezhoneg, en IXvet kantved, da lâret eo, abred a-walc’h. An arroudennoù puilh a-walc’h a laka da gompren e talvezkement ha lec’h, netra relijiel eta. 

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 143: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (17)
    Kronikenn 143: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (17)

    Petore darempred eta entre Trevoù ha Trewinieg ? Diaes goût petore hini a oa deut war wel da gentañ. Soñjal a ra din, nemet e fazifen, e c’hallfe Trewinieg bezañ an hini koshañ bet lonket goude gant urstruktur brasoc’h douget gant an Trevoù, ha pan vefe testeniekaet hennezh a-goshoc’h, war a seblant. N’eo ket al lec’h da ober istor an Trevoù pe hini Trewinieg dre ar munud, just reiñ un nebeud elfennoùa servijo, spi am eus da gompren gwelloc’h penaos eo strukturet hon bro.

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 142: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (16)
    Kronikenn 142: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (16)

    Trev, Tre evel prokliteg. Evel elfenn broklitek e ro trev un duilhad kaer a anvioù lec’hioù. Termenet eo gant ur ger zo eus galleg Breizh nemetken : trève. Evel en geriaoueg Maner en 1659 : « treue » troet enbrezhoneg « tre, pe treou » pe c’hoazh treff en brezhoneg, troet « trefue ». 

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 141: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (15)
    Kronikenn 141: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (15)

    Da glozañ gant ar ger lann. Ar ger lann zo ur skouer vrav eus an hêrezh indezeuropek rak kavet e vez en holl yezhoù Europa, war-bouez nebeut. Lande en galleg, land en saozneg gant ar ster « bro » (soñjiten anvioù Scotland pe England) pe en alamaneg ivez gant an anv Deutschland « Alamagn », pe c’hoazh al lander niverus, diazez o bro kevredet. Ar ger n’en deus ket beajet en mesk ar yezhoù-se, bezañ en deus ar memes orin a-gozh, traken.

    Lenn hiroc'h
  • Kronikenn 140: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (14)
    Kronikenn 140: ANVIOÙ HON LEC’HIOÙ (14)

    Lann en hon anvioù lec’hioù zo niverus. Ha liesseurt o rummadoù. En tu-hont d’al lann « lec’h sakr » pe se, eo ivez anv ur plant, ur plant a blij kalz da Di an Douristed, en pep lec’h, lakaat war wel. Ar glazhag ar melen flimin zo evel arouez hon maezioù, peadra, ivez, da aweniñ barzhed zo… Met ’m eus aon e vez ankouaaet zo livioù all ken pouezus all en ardremez hon maezioù. Met ne vern, al lann-se zoen personelezh hon bro, betek servij da voued d’hon c’hezeg, gwezhall.

    Lenn hiroc'h
Showing 1 to 10 of 151 (16 Pages)